Het H-woord is weer gevallen; Hypotheekrenteaftrek!!
Diverse instanties en partijen willen dat, met mogelijk nieuwe bezuinigingen voor de deur, de hypotheekrenteaftrek niet meer onaantastbaar is. Zelfs binnen het kabinet komen deze geluiden voorzichtig naar voren. Echter het uitgangspunt van het kabinet is, dat de mogelijkheden voor de hypotheekrenteaftrek niet mogen worden aangetast. Daarmee lijkt tevens de deur gesloten om te bezuinigen op de hypotheekrenteaftrek. Tenzij er een mogelijkheid is om te bezuinigen, zonder de mogelijkheden te beperken. De vraag is dus of dat kan.
Om deze vraag te kunnen beantwoorden, is het van belang om te weten waar de hypotheekrenteaftrek uit bestaat. Het is een open deur, maar desondanks wel van belang. De aftrek is gebaseerd op de hypotheekrente, die is opgebouwd uit het rentepercentage en de hoogte van het hypotheekbedrag.
Een lager rentepercentage leidt dus ook tot een lagere aftrek. Het rentepercentage is van vele factoren afhankelijk, maar de basis is een gezond financieel beleid. Overigens blijkt dat het rentepercentage in Nederland relatief hoog is in verhouding tot de andere Europese landen. Dit komt ook doordat in Nederland hypotheken tot 106% mogelijk zijn, terwijl dat in andere landen over het algemeen niet zo is. Door de hypotheken van alle banken in de EU te accepteren, kan de rente eveneens omlaag worden gebracht. Inmiddels is deze mogelijkheid gerealiseerd.
De hypotheekrente is daarnaast gebaseerd op de hoogte van het hypotheekbedrag. Een verlaging van het hypotheekbedrag zal dus ook leiden tot een verlaging van het rentebedrag en dus de renteaftrek.
De oplossing ligt dan in een stimulering om extra af te lossen.
Indien een extra aflossing wordt beloond doordat de overheid bijvoorbeeld 5% of 10% van de extra aflossing als bonusaflossing financiert (die als extra aflossing direct aan de hypotheekbank wordt betaald), ontstaat uiteindelijk een bezuiniging.
Een cijfervoorbeeld maakt dit duidelijk.
In dit cijfervoorbeeld wordt uitgegaan van een bonus van 10%
Stel er wordt € 10.000 extra afgelost.
De bonusaflossing is 10% oftewel € 1.000
Dit houdt in dat over € 11.000 geen rente meer wordt betaald, hetgeen niet meer tot een fiscale aftrek leidt.
Indien wordt uitgegaan van een hypotheekrente van 5% en een restantlooptijd van 20 jaar dan scheelt dat gedurende 20 jaar elk jaar € 550 aan aftrek.
Bij een gemiddelde belastingschijf van 42%, levert dat per jaar € 231 op.
De Netto Contante Waarde (NCW) van € 231 gedurende 20 jaar met een rentepercentage van 5% is ca. € 2.875
(NB Gemakshalve en voorzichtigheidshalve ben ik uitgegaan van eenzelfde rentepercentage. Het is echter gebruikelijk dat voor de overheid een veel lager percentage wordt gehanteerd. Hierdoor zal de NCW toenemen)
Ingeval van een restant looptijd van 10 jaar is de NCW ca. € 1.780
De terugverdienperiode is ca. 4,5 jaar
Kosten schatkist (bij een bonus van 10%): € 1.000
Opbrengsten schatkist op basis van NCW € 2.875 bij een restant looptijd van 20 jaar, resp. € 1.780 bij een restantlooptijd van 10 jaar.
Indien op deze wijze 1% van de totale hypotheekschuld ad ruim € 600 miljard = € 6 miljard wordt afgelost, dan is de totale opbrengst op basis van NCW en een restant looptijd van 20 jaar ca. € 1,725 miljard (kosten € 0,6 miljard bij een bonus van 10%).
Netto resultaat ruim € 1,1 miljard.
Er kan dus worden bezuinigd op de hypotheekrenteaftrek door de mogelijkheden uit te breiden.
Natuurlijk is dit slechts een cijfervoorbeeld en zal er meer onderzoek nodig zijn om scenario’s te kunnen opstellen en te bepalen wat alle effecten zijn. Ook zal rekening moeten worden gehouden met de mogelijkheden omtrent extra aflossing in de hypotheekovereenkomsten. Dat neemt niet weg, dat de mogelijkheid er is en dat zij volledig in overeenstemming is met de eis van het kabinet dat de huidige mogelijkheden niet mogen worden ingeperkt.